ÖNE ÇIKANLAR
Home » İlginç Bilgiler » Propaganda Örnekleri

Propaganda Örnekleri

Propaganda, fikirlerin, görsellerin ve sembollerin bir grubu belli bir düşünceye sevk etmek amacıyla etkin bir şekilde manipüle edilmesi şeklinde tanımlanabilir. İnsanların, verilen mesajı sorgulanmasının önüne geçilmeye çalışılır ve verilen mesaj hiçbir alternatifi olmayan kesin bir doğru olarak sunulur. Bu gün hayatın her alanında gizli mesajlarla propagandalara maruz kalmaktayız: haber bültenleri, reklamlar, dergiler ve gördüğümüz, okuduğumuz diğer kaynaklar. Bu mesajlar, düşüncülerimizi, hareketlerimizi, görüşlerimizi, duygu ve davranışlarımızı etkilemek amacıyla oldukça dikkatli bir şekilde hazırlanmaktadır. Bu yazımızda propaganda örnekleri ele alınacaktır.

Yahudi Soykırımı ve Hitler

Hitler Yahudi propagandasıMuhtemelen en meşhur ve en başarılı propaganda örnekleri Yahudi soykırımı ve Nazi rejimi süresince gerçekleşmiştir. Her geçen gün güçlenen Adolf Hitler,  Nazi medyasının önemli temsilcileri Volkischer Beobachter ve Der Angriff gibi gazeteleri, Yahudi karşıtlığını Almanlar arasında yükseltmek için kullanmış ve 6 milyon Yahudinin katledilmesi için gerekli ortamı ve kurumları hazırlamıştır. Hitler’in propaganda sürecinde Goebbels özellikle “büyük yalan” adı verilen teknikle önemli rol üstlenmiştir. Naziler yaptığı propagandayla, insanlara Yahudilerin Alman topraklarını istila ettiklerini, küçük çocukları “sünnet” gibi bir takım barbar uygulamalar için kaçırdıklarını iddia etmiştir. Zamanla çok büyük bir harekete dönüşen ve geniş desteğe ulaşan Nazi akımı, iletişim araçlarını ve medyayı mümkün olan her şekliyle kullanmıştır. Naziler, insanlarda propaganda yoluyla oluşturduğu bu hissiyat sayesinde milyonlarca insanı katlederken insanların tepkisiz kalmasını sağlamıştır. Bunun yanı sıra akılları ön yargılar ve basmakalıplarla doldurulan çocuklar düşünüldüğünde propagandanın etkisi çok daha büyüktür. Nitekim Hitler ilkokullarda bile Yahudi karşıtı propaganda yapmıştır.

Lord Kitchener Seni İstiyor!

Lord Kitchener seni istiyorDirekt emir kategorisine giren ve en meşhur propagandalardan biri olan bu afiş, İngiliz ordusunun I. Dünya Savaşı sırasında asker toplamak için hazırladığı bir çalışmadır. Otoriter bir karaktere yer verilen bu tür propagandalar, bireyler fazla düşünmeden karar vermeye zorlanırlar. Bu tür afişler diğer devletler tarafından da birçok kez kullanılmıştır. Lord Kitchener gibi meşhur olan bir diğer örnekte Amerikan ordusunun “Sam Amca” figürüyle hazırladığı afiştir. Bunun yanı sıra Sovyetler Birliği, Nazi Almanya’sı, Brezilya gibi devletler de benzer çalışmalar yapmıştır.

Körfez Savaşı

Irak’ın, 1990’da Kuveyt’i işgal etmesinin ardından başta ABD olmak üzere birçok devletin müdahil olduğu Körfez Savaşı’nda ABD, propaganda araçlarını etkin olarak kullanmıştır. Bunlardan birinde kana bulanmış Kuveyt bayrağının yanında iki kolunu yana açarak ne olduğundan bihaber olduğunu belirten Saddam resmedilmiştir. Verilen mesajlar: Saddam düşüncesiz bir lider mi? Kendi insanlarına ve diğer insanlara neler yaptığının gerçekten farkında mı? Verdiği zararları umursuyor mu? Saddam kendisine karşı bir silah olarak kullanılan propagandaların farkındaydı. O da çeşitli propaganda araçlarını aktif olarak kullandı. Bunlardan biri ABD’nin Irak’ta bir süt fabrikasını bombaladığıydı. Amerikan ajansları, fabrikanın kimyasal silah üretim merkezi olduğunu ileri sürmüşlerdi. Saddam, CNN ekibini enkaz halindeki fabrikaya davet ederek kamuoyunu ikna etmeyi amaçlamıştır. CNN ekibi, fabrikaya vardıklarında içeri girmelerine izin verilmemiş, ve fabrikanın duvarında yazan ‘süt fabrikası’ yazısı göze çarpmıştır. İlginç olansa yazının hiçbir hasar görmemesi ve İngilizce olmasıdır. Bu propagandayla Amerikanların savaşı protesto etmelerini ve kendilerini suçlu hissetmesini amaçlayan Saddam’ın verdiği mesaj: ABD yaptıklarının sorumluluğunu alabilecek mi? İnsanlara ne yaptığının farkında mı? Verdiği zararları umursuyor mu? Belli ölçüde başarıya ulaşmış bu propagandanın aksine başarısız olan propaganda örnekleri de mevcuttur. Saddam’ın Bağdat Tv’de Amerikan savaş esirlerini dövülmüş ve uyuşturulmuş olarak göstermesi bunlardan biridir. Bu uygulamayla Amerikanlar arasında savaş karşıtı duyguları körüklemeyi hedeflemiş, onları savaştan korkar hale getirmek istemiştir. Ancak tam aksine, bu görüntüler Amerikanları kızdırmış ve Amerikan ordusuna olan desteği arttırmıştır. Bu örnek, bizlere açıkça gösteriyor ki, hedef kitle doğru analiz edilmediğinde, propaganda kendinize doğrultulan bir silah halini almaktadır.

1857 Hindu İsyanı

Hindu ayaklanması propaganda1857 yılında İngilizlere başkaldıran Hindu ayaklanmacılara karşı Britanya basını tarafından üretilen propaganda örnekleri, aldatma şeklinde cereyan etmektedir. Bu yıllarda isyan, ada basını tarafından “Sepoy Askeri Ayaklanması” şeklinde anılmıştır. Sepoy kelimesi, batılı usullerle yetiştirilmiş Hindu askerleri tanımlanmak için kullanılıyordu. İsyanı, askeri ayaklanma olarak gösterme çabasının altında yatan sebep ise; insanları, isyanın halk tabanından yükselmediğine ve askerler tarafından başlatılan bir isyan olduğu düşüncesine itme çabasından kaynaklanmaktadır. Bu dönemde basın, isyancıları vahşi ve barbar olarak resmetmiş ve İngiliz kadın ve çocukların bu isyancıların tecavüzüne maruz kaldıklarına dair çığırtkanlık yapmıştır. Bu vahşi ve barbarların, Avrupalılar tarafından medenileştirilmesi gerektiğini savunmuşlardır.

Günümüz Amerikan Sineması ve Sol Propaganda

Primetime propaganda kitabıAmerika’nın yalnızca siyasi alanda değil aynı zamanda ekonomi, sanat ve spor gibi alanlarda da oldukça başarılıdır. Nitekim günümüzde süper güç kavramının içini dolduran birçok alt başlık vardır. Geçtiğimiz günlerde “Prime time Propaganda” isimli bir kitap yazan Ben Shapiro, Amerikan sinemasındaki sol propagandaları mercek altına almıştır. Shapiro, topluma nazaran sinema dünyasının çok daha solcu olduğu tezini öne sürmektedir. Konuyla ilgili Türk basınında geçen bir haberde; Susam Sokağı, Heroes, Happy Days, MASH gibi dizilerin propaganda aracı olarak kullanıldığından bahsediliyor. Shapiro bunların dışında Friends, House ve Survivor gibi günümüzün en çok izlenen tv programlarında da aynı solcu propagandadan söz etmektedir. Happy Days ve MASH isimli diziler Vietnam savaşının son yıllarında yayına girmişti. Bu dizilerde Vietnam savaşı karşıtı propagandanın yanı sıra pasifizm de belirgin bir şekilde vurgulanmıştır. Bitmek bilmeyen savaşın desteklediği, toplumun diğer kesimlerinde de sanatçıların ve düşünürlerin de körüklediği savaş karşıtlığı belli bir ölçüde başarıya ulaşmıştı.

Reklamlarda Kullanılan Ünlü Propaganda Örnekleri

  • Ford, “Ford has a better idea”
  • McDonalds, “McDonald is America’s favorite.”

Propaganda Şarkıları

  • ‘The east is red’, Çin’de henüz devrim gerçekleşmeden önce kullanılan de facto milli marş.
  • ‘No motherland without you’, Kuzey Kore lideri Kim Jong-il’in tanıtım müziği, övgüler yağdıran propaganda şarkısı.

Share on FacebookTweet about this on TwitterShare on Google+Share on LinkedIn

One comment

  1. Topluma nazaran sadece sinema dünyası değil topyekün sanat ve bilim dünyası çok daha solcudur.
    Sanatçılar ve bilim adamlarının hepsi gomünist, allahsız kafir teröristler. Biz akıllıyız. 🙂

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir