ÖNE ÇIKANLAR
Home » Vergi » Stopaj Nedir Nasıl Hesaplanır?

Stopaj Nedir Nasıl Hesaplanır?

Stopaj, bazı ödemelerin yapılması aşamasında ödemeyi yapan tarafından gelir vergisi kesintisi yapılmasıdır. Ödemeyi yapan kişi vergi kesintisi yaparak vergi dairesine ödemektedir. Özellikle ücret ödemeleri ile kira ödemelerinde stopaj yapılmaktadır. Örneğin işverenler personele yaptıkları ücret ödemelerinden stopaj yaparlar.

Bu yazımızda stopaj nedir inceledikten sonra, kimler stopaj yapmalı ve stopaj hesaplama gibi konulara değineceğiz.

İlginizi çekebilir: Mali Kar Nedir Nasıl Hesaplanır?

Stopaj Nedir?

Türk vergi sistemi beyan esasına dayanmaktadır. Beyan esasında; gelir elde eden kişiler beyanname vererek gelirini beyan etmekte ve geliri üzerinden vergi hesaplanmaktadır. Ancak; bazı durumlarda beyan olmaksızın ödeme aşamasında gelir vergisi kesintisi yapılmaktadır. İşte bu kesinti stopaj olarak tanımlanmaktadır.

Stopaj nedir örneklendirmek gerekirse aşağıdaki ödemelerde stopaj yapılması gerekebilmektedir.

  • Personele yapılan ücret ödemeleri
  • Serbest meslek ödemeleri (avukatlık, mali müşavirlik ücretleri gibi)
  • Kira ödemeleri
  • Mevduat faizi

Stopaj ne demek: Stopaj verginin kaynakta kesilmesidir. Kaynakta kesmekten kasıt; geliri ödeyen tarafından verginin kaynakta kesilmesidir. Vergi kesintisini yapan kişi vergiyi, vergi dairesine yatırır. Vergi kesintisini yapan kişiler vergi sorumlusu olarak adlandırılırlar. Vergi sorumlusu yaptığı stopajı muhtasar beyanname ile beyan ederek vergi dairesine yatırmaktadır. Stopajın diğer adı vergi tevkifatıdır.

Stopaj yoluyla kesilen vergiler, geliri elde eden adına vergi dairesine yatırılmaktadır. Eğer geliri üzerinden stopaj yapılan kişi daha sonra beyanname verirse stopaj beyannamede hesaplanan vergiden mahsup edilir.

Bu yöntemle daha sonra beyan edilecek vergi, devlet tarafından peşinen olmaktadır.

Stopaj Nedir

Stopajın Amacı

  • Vergi maliyetini azaltma: Maliye idaresinin vergi gelirlerini toplamak için katlandığı maliyetler stopaj yöntemiyle azalmaktadır.
  • Vergi kayıp ve kaçağını engelleme: Stopaj diğer adıyla vergi tevkifatı aynı zamanda vergi güvenliği müessesesidir. Vergi tahsilatının güvenliği sağlanmaktadır.
  • Mali anestezi: Vergi ödemeden önce kesildiğinden net gelir elde eden kişi vergi yükünü daha az hisseder. Bu durum mali anestezi olarak tanımlanır.
  • Vergi gelirlerini daha hızlı tahsil etmek: Verginin tahsil süresi uzadıkça enflasyon nedeniyle verginin reel değeri azalmaktadır. Vergi ne kadar hızlı tahsil edilirse verginin reel değer kaybı o derece azalmaktadır.

Stopaj Yapılan Ödemeler ve Stopaj Oranları

Gelir vergisi ile ilgili düzenlemeler Gelir Vergisi Kanunununda yer almaktadır. Stopaj yapılan ödemeler arasından öne çıkanlar aşağıdaki gibidir.

Stopaj oranlarının tamamına  Stopaj Oranları sayfamızdan ulaşabilirsiniz.

Ödemenin Türü Stopaj Yapacak Olanlar* Stopaj Oranı İstisnaları
Ücret İş verenler %15, %20, %27 ve %35 oranlarında artan oranlı vergi dilimlerine göre uygulanır. Diğer ücretlilerde yapılmaz.
Kira Kiracılar %20 İş yeri kiraya verenin işletmesine dahilse stopaj yapılmaz.
Serbest meslek ödemesi Hizmet alanlar %20 Tam mükelleflere yapılan telif ödemeleri (%17)

Noter ödemelerinde yapılmaz.

Mevduat faizleri Finans kuruluşları Döviz Tevdiat Hesaplarına Yürütülen Faizlerden (Vadelerine Göre) %13, %15, %18

Mevduat Hesaplarına Yürütülen Faizlerden (Vadelerine Göre) %10, %12, %15

 –
Yıllara yaygın inşaat ve onarım işi yapanlara ödenen istihkak bedelleri Hizmet alanlar %3
  • Stopaj yapmak zorunda olanlar: Gelir Vergisi Kanununun 94’üncü maddesinde stopaj yapmak zorunda olanlar düzenlenmiştir. Kamu idare ve müesseseleri, iktisadi kamu müesseseleri, sair kurumlar, ticaret şirketleri, iş ortaklıkları, dernekler, vakıflar, dernek ve vakıfların iktisadi işletmeleri, kooperatifler, yatırım fonu yönetenler, gerçek gelirlerini beyan etmeye mecbur olan ticaret ve serbest meslek erbabı, zirai kazançlarını bilanço veya zirai işletme hesabı esasına göre tespit eden çiftçiler Gelir Vergisi Kanunu 94. maddede sayılan ödemeleri (avans olarak ödenenler dahil) nakden veya hesaben yaptıkları sırada, istihkak sahiplerinin gelir vergilerine mahsuben tevkifat yapmaya mecburdurlar.

Stopaj Hesaplama

Stopaj hesaplama ödeme tutarına stopaj oranının uygulanması suretiyle uygulanmaktadır.

Ücret Stopajı Hesaplama

Ücret stopajı hesaplama brüt ücretten SGK kesintilerini düştükten sonra kalan tutara göre yapılmaktadır. Diğer stopaj uygulamalarının aksine ücret ödemelerinde sabit bir stopaj oranı yoktur. Her yıl güncellenen vergi dilimleri oranlarına göre uygulanmaktadır.

2016 yılı için belirlenmiş olan vergi dilimleri sağdaki tabloda yer almaktadır.

Ücret stopajı hesaplama örneği: Bay A’nın Mayıs döneminde SGK kesintileri sonrasında hesaplanan ücreti 2.000 TL’dir. Önceki dönemlerde vergi matrahı tutarı 12.000 TL’dir.

Buna göre Mayıs dönemi geliri ile birlikte toplam geliri 14.000 TL olmaktadır. Önceki dönemlerde vergiye tabi tutulan vergi matrahı 12.000 TL’dir.

2016 yılı vergi dilimlerine göre ücret gelirlerinin 12.600 TL’si %15’lik vergi oranına 12.600 TL’den 30.000 TL’ye kadar olan kısmı ise %20’lik vergi oranına tabidir. Buna göre Bay A’nın Mayıs ayında elde ettiği 2.000 TL’nin 600 TL’si %15, 1.400 TL’si ise %20 vergi oranına tabidir.

Dolayısıyla ödenecek vergi şu şekilde hesaplanır:

(600*0,15 = 90) + (1.400*0,2 = 280) = 370 TL vergi hesaplanacaktır. Hesaplanan vergiden asgari geçim indirimi de mahsup edilecektir.

2016 Yılı Vergi Dilimleri

– 12.600 TL’ye kadar 15%
– 30.000 TL’nin 12.600 TL’si için 1.890 TL, fazlası 20%
– 69.000 TL’nin 30.000 TL’si için 5.370 TL, (ücret gelirlerinde 110.000 TL’nin 30.000 TL’si için 5.370 TL), fazlası 27%
– 69.000 TL’den fazlasının 69.000 TL’si için 15.900 TL, (ücret gelirlerinde 110.000 TL’den fazlasının 110.000 TL’si için 26.970 TL), fazlası 35%

Kira Stopajı Hesaplama

Kira stopajı hesaplama, brüt kira tutarına %20 oranının uygulanması suretiyle gerçekleşmektedir. Eğer kira kontratı net kira üzerinden yapılmışsa net kira bedeli %25 oranı ile çarpılarak stopaj hesaplanır.

Kira stopajı hesaplama örneği:

Brüt kira üzerinden stopaj hesaplama: Bay A 2016 yılında aylık 1.000 TL brüt iş yeri kirası ödeyecektir. Buna göre Bay A kira stopajını şu şekilde hesaplayacaktır: 1.000 * 0,20 = 200. Bu durumda Bay A 1.000 TL kira ödemesinin 200 TL’si kira stopajı olarak vergi dairesine yatıracak 800 TL’sini ise iş yeri sahibine ödeyecektir.

Net kira üzerinden stopaj hesaplama: Bay B 2016 yılında aylık 1.000 TL net iş yeri kirası ödeyecektir. Buna göre Bay A kira stopajını şu şekilde hesaplayacaktır: 1.000 * 0,25 = 250. Bu durumda Bay A 1.000 TL iş yeri sahibine ödeyecek ayrıca 250 TL kira stopajı vergi dairesine yatıracaktır.

Soru Cevaplar

Stopaj yapmak zorunda olanlar stopaj yapmazsa ne olur?

Eğer stopaj yapmak zorunda olanlar bu sorumluluğunu yerine getirmezse vergi tutarı kendisinden aranır. Ancak asıl vergi mükellefine rücu edebilecektir.

Basit usulde vergi mükellefi stopaj yapar mı?

Basit usulde ticari kazanç elde edenlerin stopaj yapma yükümlülüğü bulunmamaktadır. Ayrıca basit usulde vergi mükellefi olanların yanında çalışan diğer ücretli statüsünde olduğundan vergi karnesi alarak sabit tutarda vergi öder. Bu nedenle ücret stopajı da yapmazlar.

Share on FacebookTweet about this on TwitterShare on Google+Share on LinkedIn

İLGİNİZİ ÇEKEBİLİR

2013 vergi rekortmenleri

2013 Vergi Rekortmenleri

2013 vergi rekortmenleri GİB tarafından açıklanan verilere dayanmaktadır. Türkiye genelinde gelir vergisi rekortmenleri aşağıda yer …

2014 vergi rekortmenleri

2014 Vergi Rekortmenleri

2014 vergi rekortmenleri GİB tarafından açıklanmıştır. Türkiye geneli gelir vergisi rekortmenleri aşağıdaki listede yer almaktadır. …

One comment

  1. stopaj nedir bilmiyoruz ama maaşımızdan bir güzel kesiliyor

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir