ÖNE ÇIKANLAR
Home » Siyaset » WikiLeaks Nedir?

WikiLeaks Nedir?

WikiLeaks, dünyada olup biten çeşitli olaylar hakkında hassas ve gizli dokümanlar yayınlayan internet sitesidir. Bu hassas dokümanlar ulusal sırları, çeşitli ülkelerin hükümetlerinin ve yüksek kar eden kuruluşların sırlarını içerebilir. Örneğin 2010’un Ekim ayında, Amerika’nın askeri kayıtlarından Irak operasyonu ile ilgili yaklaşık 400.000 belge dışarı sızdırılmıştır. Bu yazı, WikiLeaks nedir sorusuna cevap niteliğinde temel bilgilerin derlendiği basit düzeyde bir başlangıç rehberidir.

WikiLeaks Nedir?

WikileaksDaha önce de söz edildiği gibi WikiLeaks hassas doküman ve haberleri dünyaya sızdıran bir internet sitesidir. WikiLeaks’in yazın ilkesine göre yalnızca “siyasi, diplomatik, tarihi ya da etik ilgileri içeren” belgeler kabul edilir.

Nasıl Çalışır?

WikiLeaks, kullanıcıların girdilerini düzenleyebileceği bir sisteme sahiptir ve buna göre herhangi biri hassas bir konuda, hükümet kurum ve kuruluşları tarafından takip edilme korkusu olmadan veri girişi yapabilir. Yalnız veri girişleri başlıca basın kuruluşlarından, gazetecilerden ve WikiLeaks çalışanlarından oluşan denetleme ekibi tarafından incelenir ve neyin yayınlanacağına onlar karar verir.

WikiLeaks kendini, “izlenemez büyüklükte doküman sızıntısı amacıyla kurulmuş sansürsüz bir sistem” olarak tanımlar.

WikiLeaks’in Web Sitesi Nedir?

WikiLeaks sızdırılan belgelerin tartışma yaratan içeriği yüzünden bir süredir fırtınanın tam ortasında bulunuyor. Kalıcı bir web siteleri yok, çünkü siteler sürekli olarak hükümetlerin ‘servis reddi’ saldırılarına maruz kalıyor. Bunun yanı sıra Alan Adı Sistemi (DNS) sağlayıcıları sitenin ilişiğini kesiyor. Sitenin adresi www.wikileaks.org‘dir.

Ayrıca şu linkleri de deneyebilirsiniz:

  • http://www.wikileaks.at
  • http://www.wikileaks.nl
  • http://www.wikileaks.si
  • http://www.wikileaks.pl
  • http://www.wikileaks.fi

WikiLeaks Nasıl Sansürden Nasıl Kurtuluyor?

Dünyanın çeşitli yerinde ülkeler WikiLeaks’i bir daha açılmamak üzere kapatmayı isteseler de bu o kadar kolay değil. Sadece siteyi engelleyebiliyorlar. Fakat bu engel WikiLeaks tarafından sağlanan farklı URL’ler ile kolayca aşılabiliyor. Ülkelerin bu durumda WikiLeaks’i engellemekten başka yapabilecekleri bir şey yok. Site hiçbir zaman tamamen erişime kapatılamıyor. Bunun nedenleri:

WikiLeaks PRQ aracılığıyla (yüksek güvenilirlikte, hiçbir denetim yapmayan İsveç’li bir hosting –ana makine sağlayıcısı– servisi) kendi sitesinin ev sahipliğini yapıyor. PRQ’nun ‘müşterileriyle ilgili neredeyse hiçbir bilgiye sahip olmadığı ve eğer tutuyorsa bile birkaç kayıt tuttuğu’ belirtiliyor. İnternet sunucuları dünyanın her yerine yayılmış durumda ve merkez sunucu da İsveç’te bulunmakta. Julian Assange sunucuların İsveç’te (ayrıca başka ülkelerde de) bulunduğunu söylemişti. Bunun sebebini ise Assange; “Bu ülkeler siteyle ilgili bir ifşa etme durumu söz konusu olduğunda yasal koruma sağlıyor.” şeklinde açıklıyor. İsveç kanununa göre yönetici otoritelerin herhangi bir formatta çıkan gazetelerin kaynağıyla ilgili soruşturma yapması yasak. Bu kanunlar ve PRQ’nun hosting hizmeti, WikiLeaks’in çevrimdışı olmasını zor kılıyor. Bundan başka, “WikiLeaks gizli konumlarda kendi sunucularını barındırıyor, hiçbir kayıt tutmuyor ve kaynaklarını ve diğer gizli bilgilerini korumak amacıyla askeri seviyede şifreleme kullanıyor. Bu tür düzenlemeler “kurşun geçirmez hosting (ana makine)” olarak adlandırılıyor.

Julian Assange Kimdir?

Julian Paul Assange, çok ses getiren WikiLeaks’in kurucusudur ve danışma kurulunda hizmet etmektedir. Assange, WikiLeaks’in en tanınan konuşmacısı ve baş editörüdür.

Julian Assangeİnternet sitesinde çalışmaya başlamadan önce fizik ve matematik öğrenciliği yapan Assange, bilgisayar programcılığı da okumuştur. Birçok ülkede bulunmuş ve kendisiyle röportaj yapmış kişilere de sürekli hareket halinde olduğunu söylemiştir. Basın özgürlüğü, sansür ve araştırmacı habercilik hakkında düzensiz aralıklarla açıklamalar yapmış, ayrıca WikiLeaks çalışmalarıyla üç adet gazetecilik ödülü kazanmıştır.

Julian Assange Neden Tutuklandı?

30 Kasım 2010’da, Interpol en çok arananlar listesinde Assange’ı kırmızı listeye almış, aynı zamanda hakkında Avrupa Tutuklama Belgesi çıkarılmıştır. Polis ile gönüllü bir buluşmadan sonra, cinsel suçtan sorgulanmak için Londra Metropol Polisi tarafından 7 Aralık’ta tutuklanmıştır. Assange hakkındaki suçlamaları tümüyle reddetmiştir. 2012 yılında Ekvador’un Londra büyük elçiliğine sığınmış olup halen yaşamına elçilikte devam etmektedir.

Wikileaks’in Sızdırdığı Tartışmalı Dokümanlar

WikiLeaks tarafından açıklanan hassas ve tartışmaya yol açan birkaç belge:

  • Kenya’da yargısız verilen hükümler
  • Afrika’daki zehirli atıklar hakkında rapor
  • Scientology Kilisesi’nin el kitabı
  • Guantanamo Körfezi işlemleri
  • Sınıflandırılmamış ancak içinde “gizlidir” ibaresini bulunduran 251.000’den fazla Amerikan diplomatik yazışması

Wikipedia ve Wikileaks Bağlantılı mı?

Hayır, ikisi de birbirinden farklı oluşumlardır. Wikileaks hiçbir şekilde Wikipedia’ya bağlı değildir. Bu iki kurumun ilişkilendirilmesi her ikisinin de “wiki” terimini kullanmasından dolayı ortaya çıkmış çok yaygın ve yanlış bir anlayıştır.

Share on FacebookTweet about this on TwitterShare on Google+Share on LinkedIn

İLGİNİZİ ÇEKEBİLİR

Watergate Skandalı

Watergate Skandalı

Watergate skandalı, 1972’nin Haziran ayında meydana gelen bir hırsızlık olayının Washington Post gazetesi tarafından ortaya …

Sivil Toplum

Sivil toplum nedir sorusuna cevap aramadan önce sivil toplum kavramını, toplumsal gerçeklik bakımından incelemek gerekir. Bu …

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir