Yenilenemez Enerji Kaynakları

Yenilenemez enerji kaynakları belli bir rezerve ve ömre sahip olan enerji kaynaklarıdır. Kömür, petrol, doğal gaz, asfaltit, bitümlü şeyl, toryum ve uranyum bunlar arasındadır. Fosil kaynaklar (petrol, kömür, doğal gaz, asfaltit, bitümlü şist, turbo, uranyum ve toryum) hidrokarbon içeren katı, sıvı ve gaz halinde bulunan, yakıldıklarında elektrik enerjisine dönüştürülebilen kaynaklardır. Fosil yakıtlar enerji ham maddesi olmasının yanı sıra; birçok sanayinin (boya, plastik, eczacılık, kozmetik, demir-çelik, alüminyum gibi) ana girdilerinin üretildiği ham maddelerdir (Çakıroğlu, 2009).

Yenilenemez Enerji  KaynaklarıYenilenebilir Enerji Kaynakları
KömürHidrolik
PetrolBiokütle
Doğal gazRüzgâr enerjisi
AsfaltitGüneş enerjisi
Bitümlü şeylJeotermal enerji
Toryum ve uranyumDeniz dalga enerjisi

Petrol

Yenilenemeyen enerji kaynaklarıYenilemez enerji kaynakları arasında petrol küresel enerji ekonomisi açısından merkezi bir öneme sahip olmuştur ve bu önemini hâlâ korumaktadır. Birincil enerji kaynakları arasında stratejik konuma sahip olan petrol, 2012 itibarıyla dünya enerji tüketiminin %31’ini oluşturmuştur. Çeşitli uluslararası kurum ve kuruluşlar tarafından (IEA, ABD Enerji Bilgi İdaresi, British Petroleum (BP), ExxonMobil vb.) yapılan projeksiyonlara göre petrolün, birincil enerji tüketimi içindeki payını uzun dönemde koruyacağı öngörülmektedir.

Yerküre içerisinde organik materyalin başkalaşımı ile oluşmuş ve gözenekli kayaçlar içerisinde depolanmış sıvı haldeki hidrokarbonlara ham petrol adı verilir. Ham petrolün rafinerilerde arıtılması ve işlenmesi sonucunda, ortalama olarak %43 benzin, %18 fuel oil ve motorin, %11 likit petrol gazları (LPG), %9 jet yakıtı, %5 asfalt ve %14 diğer ürünler elde edilmektedir (TPAO). Petrol rafine edildikten sonra pek çok türevlerinin ortaya çıkması ve kullanım çeşitliliği sağlaması nedeniyle önemli bir kaynaktır. Bu nedenle petrol kullanımının uzun süreler önemini koruyacağı söylenebilir.

Doğal gaz

Küresel enerji arzının önemli bir unsuru olan doğal gaz geniş rezervlerin bulunması, diğer fosil yakıtlara oranla daha temiz bir yakıt olması gibi birçok olumlu özelliğe sahiptir (IEA, 2014). Ayrıca yakılmasında yüksek verimlilik sunması ve daha düşük karbon emisyonuna neden olmasından dolayı kömür ve petrole nazaran temiz ve güvenilir bir enerji kaynağı olarak düşünülmektedir (Demirtaş, 2013).

Kömür

Kömür milyarlarca yıl boyunca toprak altında kalan bitkisel artıkların kısmî ayrışması sonucunda oluşup kimyasal değişime uğrayan katı bir yakıttır. Kömür insanlık tarihi boyunca çok önemli bir enerji ham maddesi olagelmiştir. 2013 yılı itibarıyla dünya enerji tüketiminin %29’u kömüre aittir. Kömürü diğer fosil yakıtlardan ayıran dünyada yaygın olarak birçok ülkede bulunması ve arzında sorun yaşanmamasıdır. Ayrıca kömür, kullanım, depolanma ve nakliye bakımından en güvenli fosil yakıtlardan birisidir. Bunlara ek olarak, rekabetçi fiyatlarla ve güvenilir elektrik enerjisi üretimi başta olmak üzere sanayide yaygın kullanımının devam etmesi kömürü ülkeler için önemli ve vazgeçilmez bir enerji kaynağı kılmaktadır. Gelecekte de kömür dünya enerji ihtiyacının karşılanmasında büyük öneme sahip olacaktır (Devlet Planlama Teşkilatı (DPT), 2009).

Yararlanılan Kaynaklar

  • Çakıroğlu, Ü. Ö. (2009). Türkiye’nin Enerji Sektörünün Ekonomik Analizi. Yayımlanmamış yüksek lisans tezi, Gaziantep Üniversitesi.
  • Demirtaş, Ö. (2013). Türkiye’nin Enerji Görünümü. Türkiye İş Bankası, İktisadi Araştırmalar Bölümü, Ekonomi.isbank. 9 Haziran 2015. https://ekonomi.isbank.com.tr/TR/RaporAnaliz.aspx?p=ArastirmaAnaliz&y=1
  • Devlet Planlama Teşkilatı (DPT). (2009). Dokuzuncu Kalkınma Planı 2007-2011: Madencilik Özel İhtisas Komisyonu, Enerji Hammaddeleri (Linyit, Taşkömürü, Jeotermal) Çalışma Grubu. Yayın No:2794 Ankara: DPT.
  • International Energy Agency (IEA). (2014). World Energy Outlook 2014. Paris: IEA.

Benzer Yazılar

Enerji nedir?
Görüntülenme: 152
Enerji nedir? Enerji iş yapabilme kapasitesi veya başka bir deyişle herhangi bir sistem içinde oluşan iş olarak tanımlanmaktadır. İnsan aktivitelerind...
Enerji tüketimi
Görüntülenme: 219
Küresel enerji tüketimi ekonomik büyüme, kişi başına milli gelirdeki artış, sanayileşme, nüfus artışı ve kentleşme gibi unsurlara bağlı olarak sürekli...
Yenilenebilir enerji kaynakları
Görüntülenme: 218
Tanım olarak yenilenebilir enerji, “doğal yollarla makul ölçülerde kendini yenileyebilen bir enerji türü”dür (Chiras, 2006). Küresel enerji talebinin ...

Bir Cevap Yazın